Terugblik op de FBAA Lentereceptie

Autonome bussen zijn opportuniteit voor openbaar vervoer

SECTOR

Beleidsverantwoordelijken en openbaar vervoersmaatschappijen erkennen het belang van autonome bussen en noemen het een opportuniteit voor het behoud en de uitbouw van openbaar vervoer in landelijke regio’s. De eerste echt operationele initiatieven komen er wellicht pas ten vroegste in 2030 of zelfs later.

Autonome busjes bieden, volgens Koen Schietecatte (De Lijn), een opportuniteit om het collectief openbaar vervoer verder uit te bouwen in een tijd waarin mensen zich vaker en langer verplaatsen. “Het Leuvense project creëert de mogelijkheid om de introductie ervan voor te bereiden, te leren uit de ervaringen en te tonen waartoe de technologie reeds in staat is”.

“Ik denk wij nog minstens 5 jaar pilootprojecten opzetten. Daarna is er nog minstens 10 jaar nodig om de transformatie naar autonome bussen te realiseren”, geeft Koen Schietecatte aan. “Bijkomend moeten wij chauffeurs en stewards opleiden om met die voertuigen mee te rijden, dan wel om die op langere termijn vanop afstand te bedienen. Wij moeten ook denken aan eerste-lijn-teams die binnen 5 tot 10 minuten ter plaatse kunnen zijn wanneer er een incident is met een autonoom voertuig zonder steward. Ik verwacht dat wij nog lange tijd nood zullen hebben aan chauffeurs, ook al kijken wij aan tegen een jaarlijkse uitstroom van 10 tot 15%”.

Koen Schietecatte, De Lijn

Denken aan 300 autonome busjes tegen 2030

“Maar, er is ook een strategische doelstelling”, haakt Christophe Leurident (LETEC.), in. “In landelijke en voorstedelijke regio’s moeten wij potentiële klanten een product voorstellen dat ook de technologie in zich heeft voor vraagafhankelijk vervoer. Alleen op die manier kunnen wij ervoor zorgen dat men de overstap maakt van individueel vervoer, al dan niet met een eigen autonome wagen naar het collectief vervoer. Binnen 4 jaar hopen wij daarvoor een honderdtal voertuigen met steward te kunnen inzetten. Dankzij de lagere kilometer-kostprijs dan wanneer je met een chauffeur rijdt, denken wij in 2030 300 autonome voertuigen te laten rijden in landelijke regio’s. Zo willen wij in de eerste plaats de taart vergroten voor het openbaar vervoer. Helaas is de technologie er nog niet voor standaard- en gelede bussen”.

Annick De Ridder, Vlaams mobiliteitsminister

Pilootprojecten in Vlaamse provincies

Vlaams mobiliteitsminister Annick De Ridder erkende dat Vlaanderen op het vlak van autonoom vervoer alsnog minder pioniert dan het buitenland. “Autonoom vervoer zorgt voor een kantelpunt in het openbaar vervoer. Wanneer je kijkt naar Amerikaanse en Chinese projecten gaat het er veel veiliger aan toe met autonome voertuigen omdat ongevallen voor 95% worden veroorzaakt door een of andere menselijke fout. Het is bijgevolg de rol van de overheid om de introductie van autonome voertuigen te faciliteren, ook al is diezelfde overheid daarin te traag. Wij moeten de privé sector hierin ondersteunen en samen met de federale overheid werken aan een wettelijke regelgeving. Vanaf 2028 wil ik in Vlaanderen diverse pilootprojecten opzetten in elke provincie en dat rond autonoom vervoer in steden, landelijke regio’s of havens, en dat zowel voor personen- als goederenvervoer. Wanneer wij in Vlaanderen met hetzelfde budget een fijnmazig landelijk netwerk moeten uitbouwen en daarvoor meer kilometers moeten rijden, bieden autonome voertuigen uitkomst, ook al omdat zij een oplossing kunnen zijn voor het personeelstekort”.

François Desquesnes, Waals minister van Mobiliteit

Landelijk openbaar vervoer met robotaxi’s in Wallonië

Voor François Desquesnes, Waals minister van Mobiliteit, bevestigt het project in Leuven dat autonome voertuigen klaar zijn voor een radicale omwenteling in onze mobiliteit. “Openbaar vervoersbedrijven moeten daarin hun rol opnemen en concurreren met aanbieders van robotaxi’s om te vermijden dat zij de plaats gaan innemen van bus en tram. In landelijke regio’s waar een bus tot 40 personen inefficiënt is, kunnen robotaxi’s een betere service bieden om reizigers van en naar multimodale knooppunten van het openbaar vervoer te brengen. Voor proefprojecten ter zake moeten LETEC., De Lijn en de MIVB verder onderling samenwerken en kijken voor samenwerking buiten de regio- en landsgrenzen”.

Christophe Leurident, LETEC.

Samen met exploitanten

Vanuit LETEC. en De Lijn klinkt het alvast dat de transformatie naar autonoom busvervoer kan gebeuren in samenwerking met privé-exploitanten.

Christophe Leurident verduidelijkt dat de inzet van autonome voertuigen de exploitatie van het openbaar vervoer door LETEC. zal hertekenen. “Wat betreft busdiensten zullen sommige activiteiten intern worden afgehandeld, terwijl andere, net als nu, worden uitbesteed, afhankelijk van factoren zoals de locatie van de depots. Voor autonome voertuigen is de situatie iets anders. Het aansturen van chauffeurs zal worden teruggebracht ten gunste van netwerkbeheer, een functie die doorgaans bij de vervoersautoriteit blijft. De verdeling van de werkdruk tussen onderaannemers en de vervoersautoriteit wordt een belangrijk aandachtspunt in toekomstige contracten voor openbaar vervoer”.

Koen Schietecatte stelt dat de rol van onderaannemers bij De Lijn blijft bestaan voor vaste lijnen en vraagafhankelijk aanbod. “Het blijft belangrijk om ook zelf de nodige know how te hebben in een complexe markt die snel evolueert, zowel financieel en technologisch als op het vlak van het netwerk”.

Terug naar het Lentereceptie overzicht