Tonnage in de praktijk: wat mag wel en wat niet op de weg?

Eigen massa, nuttig laadvermogen, maximaal toegelaten massa, het rijklaar totaalgewicht. Vier begrippen met betrekking tot het gewicht en de lading die al eens door mekaar worden gehaald en die helaas ook door de wetgever verschillend worden gebruikt bij specifieke verkeersborden.

Belangrijk is dat de chauffeur bij een wegcontrole verantwoordelijk wordt gesteld voor het eventuele overgewichtvan zijn midibus, autobus of autocar. Het is daarom aangewezen om voor vertrek te verifiëren welke ‘eigen massa’ en ‘maximaal toegelaten massa’ op het inschrijvingsbewijs van het voertuig worden vermeld. Bij internationale pendelritten en meerdaagse autocarreizen wordt het samengeteld gewicht van passagiers en lading te gemakkelijk onderschat. Omdat er in de optelsom vaak weinig speelruimte is voor bagage wordt het gewicht van reiskoffers steeds meer beperkt tot 20 kg. per persoon.

ONZE FCBO-EXPERTS

Pascale Verdoy

Danny De Wilde

Ruben Elsen

Frank Lambrichts

Siemen Van Cauwenbergh

Pol Martin

Dit e-zine brengt een artikelenreeks waarin een expertenpanel – samengesteld uit zes FCBO-instructeurs – hun visie geven op onderwerpen die leven bij bus- en autocarchauffeurs.

Maximaal toegelaten massa voor snelheid, inhalen en parkeren

België zou België niet zijn als het wat ingewikkelder wordt gemaakt en gewichtsbeperkingen door mekaar worden gehaald. Zo is de maximaal toegelaten massa (MTM) van toepassing op de verkeersborden C23 (toegangsverbod vrachtwagens, eventueel in combinatie met bijvoorbeeld blauwwit onderbord ‘+3,5 t’), C39 (inhaalverbod vrachtwagens +3,5 ton), C43 (maximaal toegelaten snelheid 30, 50, 70, … km/u, eventueel in combinatie met onderbord ‘+3,5 t’) en E9a (parking met eventueel onderbord ‘Max. 3,5 T’). Verkeersborden die betrekking op snelheid, inhalen en parkeren vermelden altijd MTM.

Aan de inrit van de Brusselse tunnels prijkt het verbodsbord 3,5 ton in beladen toestand. Met een lichte midibus mag je erin rijden als je geen passagiers bij hebt, volgeladen overtreed je de gewichtsbeperking. – Foto Google Street View

Massa in beladen toestand bij beperking van tonnage

Alle andere verbodsborden duiden de massa in beladen toestand (MBT) aan. Dat zijn de borden C21 (verboden toegang voor voertuigen met een massa groter dan bijvoorbeeld 3,5 ton, 5,5 ton of elke andere vermelde tonnage in het verbodsbord), C31 (verboden links of rechts afslaan met bijvoorbeeld blauwwit onderbord ‘+3,5 t’), C33 (verbod rechtsomkeer, eventueel aangevuld met blauwwit onderbord ‘+3,5 t’).

Omdat je de Brusselse tunnels alleen met een MBT van minder dan 3,5 ton mag inrijden, mag je er wel inrijden met een ‘lege’ midibus maar overtreed je de gewichtsbeperking met een midibus vol passagiers!

Boete tot 6.000 euro en aan de kant

Overlading wordt in Vlaanderen beschouwd een inbreuk van de derde graad waarvoor een onmiddellijke inning van 174 euro geldt. Omdat de chauffeur verantwoordelijk wordt geacht, riskeert hij bij het niet betalen van de onmiddellijke inning een boete tot 6000 euro per overtreding, eventueel andere boetes niet meegerekend. Bij hogere boetes is een dagvaarding voor de politierechtbank mogelijk, kan de boete verder aandikken en zijn verdere sancties, zoals een rijverbod, niet uitgesloten.

Skibak is geen oplossing

Wanneer de kofferruimte vol dreigt te geraken, wordt te gemakkelijk een skibak aan de autocar gehangen. Die skibak vergroot wel het beschikbare volume voor de bagage maar niet het maximaal toegelaten gewicht (MTM). Een skibak weegt al snel 150-180 kg. of meer en dat gewicht wordt meegeteld in het gewicht van de bagage. Van de 575 kg. die je volgens je berekeningen misschien over had voor extra bagage, blijft er door die skibak zo’n 400 kg. over.

Voor het overschrijden van de MTM zijn er in Vlaanderen geen toleranties voor overbelading met betrekking tot het verbaliseren. Wanneer de MTM met 5 tot 10% wordt overschreden, moet men het overgewicht afladen. Bedraagt het overgewicht meer dan 10% van de MTM moet alle lading (bagage én passagiers) uit de midibus, bus of autocar worden gehaald en wordt ook het keuringsbewijs van het voertuig ingetrokken. Het voertuig moet dan verplicht naar de technische keuring en mag zich alleen in ledige toestand verplaatsen op de kortste weg tussen een keuringstation, een garage voor herstelling en de exploitatiezetel van het bedrijf.

Niet voorbij de rode lijn

In lijnbussen wordt het maximaal toegelaten gewicht omgerekend naar een maximaal aantal passagiers. Van zodra reizigers het gangpad vullen, op de instapplatformen aan de deuren staan of de rode streep aan de stuurpost overschrijden, mag je ervan uitgaan dat je het maximum aantal passagiers hebt bereikt.

Verwittig meteen de dispatching die je bijvoorbeeld de toelating geeft om de volgende haltes met opstappende passagiers te negeren zolang er niemand is uitgestapt. Stelt het probleem zich dagelijks dan kan het openbaar vervoerbedrijf voor die specifieke rit meer capaciteit voorzien door een tweede bus of een gelede bus in te zetten.

In Wallonië kan een voertuig onmiddellijk aan de kant worden gezet van zodra het meer dan 5% overladen is. De boete kan oplopen tot 5000 euro, afhankelijk van het percentage overlading; bij overladingen tot 20% kan 750 euro aangerekend worden.

Wallonië heeft bovendien geïnvesteerd in een netwerk van dynamische weegbruggen waarbij voertuigen automatisch worden gecontroleerd wanneer zij het meetstation passeren.

De smalle Syfonbrug in Damme mag je over met een midibus maar niet met een autocar. – Foto Google Street View

In beladen toestand maximaal 5 ton toegelaten. Met een midibus kan je over deze oude Denderbrug. – Foto Google Street View

DEFINITIES

Eigen massa: Dit is de zogenaamde ‘tarra’ of het leeggewicht van een rijklaar autobus of autocar voorzien van alle uitrusting en met een volle brandstoftank. Chauffeur, passagiers en bagage worden niet meegeteld.
Nuttig laadvermogen: Het totaalgewicht van de lading of de beschikbare capaciteit die niet overschreden mag worden, Het is het samengetelde gewicht van het maximaal aantal toegelaten passagiers en hun bagage. Voor een bus hanteert men het gemiddelde gewicht van 70 kg. per passagier, voor een autocar is dat 75 kg. per passagier met bagage!
Maximaal toegelaten massa (MTM): Dit is het gewicht dat de bus of autocar volgens de constructeur maximaal mag wegen in volgeladen toestand met de chauffeur, het maximaal toegelaten aantal passagiers, de bagage en een volle brandstoftank. Het is de optelsom van de eigen massa en het nuttig laadvermogen.
Massa in rijklare of beladen toestand (MBT): Dit is het totaalgewicht of startgewicht van het voertuig, de passagiers en hun bagage of de actuele beladen toestand tijdens de rit. In tegenstelling tot MTM/MMA dat een vast getal is, zal de massa in rijklare toestand/masse en charge variëren afhankelijk van en tijdens de rit.