Eerste autonome busjes laveren tussen Leuvense weggebruikers

SECTOR

Na een intense voorbereiding van vier maanden zijn de WeRide-busjes klaar om autonoom met passagiers door Leuven te rijden.

De Lijn lanceerde na een proefperiode van vier maanden twee autonome shuttle-busjes die sinds 22 januari passagiers vervoeren op de nieuwe lijn 16 tussen de stations van Leuven en Heverlee. De voertuigen rijden volledig zelfstandig en feilloos doorheen de binnenstad waar het krioelt van fietsers en voetgangers.

Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder stelde dat Vlaanderen en De Lijn met het project pionieren in Europa. “Voor het eerst rijdt deze technologie in zeer drukke verkeersomstandigheden. Bovendien gaat het om een pilootproject in overleg met de andere gewesten en de federale overheid om te bekijken in welke mate wij klaar zijn om autonoom vervoer toe te laten op onze wegen. Hoewel er nog een chauffeur-steward aan de stuurpot zit, gaat die weldra achteraan plaats nemen en gaat het busje op termijn volledig zelfstandig rijden. Autonoom vervoer gaat een voorname rol spelen in het openbaar vervoer. Daarom hebben wij in de raad van bestuur van De Lijn ook besloten om een nieuw, bijkomend, project aan te besteden”. Federaal minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke gaf eveneens aan dat België een Europese hoofdrol wil spelen in autonoom openbaar vervoer. “Vanuit die optiek heb ik aan Vias een rapport gevraagd over alle experimenten in ons land opdat wij die ervaringen kunnen benutten en voor 2029 kunnen integreren in nieuwe wetgeving”.

Bemerk hoe het busje na zowat 1 minuut even links uitwijkt om te ‘zien’ of er tegenligger is omdat de rijbaan is versperd door een taxi.

Stress-test tussen fietsers en voetgangers

Leuvens burgemeester Mohamed Ridouani aarzelde niet om het project een ‘echte stresstest’ voor het autonoom busvervoer te noemen. “Leuven is een compacte stad met zeer veel fietsers en voetgangers en een intense drukte aan het station. Ik hoop alleszins dat er een structureel vervolg komt op het proefproject”.

Dat het laten rijden van de shuttle-busjes in Leuven een complexe materie is, bevestigt ook Ann Schoubs, directeur-generaal van De Lijn. “Wij hebben na eerdere projecten op gesloten circuits in Brussels Airport en Terhills Resort in Eisden-Lanklaar er bewust voor gekozen om deze praktijktest op openbare weg te doen in Leuven. Het is een studentenstad met heel veel voetgangers en fietsers. Langsheen het traject tussen de stations van Leuven en Heverlee bevinden zich verschillende hogeschool- en universiteitsgebouwen wat ervoor zorgt dat er op het einde van de lestijden honderden voetgangers en fietsers op straat komen waarmee de autonome bus rekening moet houden”.

Het busje is hoffelijk en laat andere voertuigen een straat eerst uit- en inrijden alvorens er zelf in te draaien.

Intense voorbereiding

“Op enkele maanden, tussen september en januari, is onze projectgroep autonome mobiliteit erin geslaagd om deze lijn op te zetten in druk stadsverkeer. Door de snelle evolutie van algoritmes komt de doorbraak van autonoom vervoer eraan, met dit project willen wij klaar zijn voor de shift die zich aandient binnen 5 à 10 jaar”, aldus nog Ann Schoubs. De Lijn-woordvoerder Jens Van Herp verduidelijkt dat de voorbereidingen heel intens waren. “Enerzijds moesten wij acht chauffeurs-stewards opleiden die ‘rijden’ met de autonome voertuigen en die zonodig kunnen ingrijpen. Anderzijds hebben zij gedurende vier maanden meer dan 7.000 km afgelegd tegen maximaal 38 km/u om het algoritme te trainen. Nadat ingenieurs van WeRide de software hadden geprogrammeerd hebben zij de busjes het traject leren ontdekken met behulp van de aanwezige camera-,radar- en LiDAR technologie. Dankzij die voorbereidingen en het afleggen van voldoende testkilometers kunnen nu ook passagiers meerijden”.

Jens Van Herp licht toe hoe het autonome busjes altijd verder vooruit kijkt en anticipeert in vergelijking met een chauffeur van een bus.

Voorzichtig en anticiperend

In vergelijking met de eerste autonome busjes die zo’n zeven jaar geleden werden voorgesteld op Brussels Airport is de technologie enorm verfijnd, zo bleek tijdens de proefrit vanuit Heverlee naar het station van Leuven. Het busje rijdt feilloos en volgt mee de verkeersstroom. Op de bel drukken voor een halte hoeft niet, want het busje stopt automatisch aan elke halte. Aanvankelijk lijkt het eerder voorzichtig te rijden omdat camera’s en sensoren voortdurend de omgeving bespieden. Kan een chauffeur maar één kant opkijken, dan zien de camera’s al wat in hun gezichtsveld, van de bakfiets die links uit een zijstraatje komt, tot de auto die van rechts komt en voorrang heeft, de fietser die het busje links voorbijsteekt en de voetganger met rollator of wandelstok die plots besluit om de straat over te steken. Doemt er ‘onverwacht’ wat op, stopt het busje nog wat nukkig. Dat is ook de reden waarom de acht passagiers zich verplicht moeten vastgespen met hun veiligheidsgordel. De voertuigen anticiperen duidelijk en handelen proactief in het verkeer om elk type incident te vermijden. Liever dan rakelings langs een tegenligger te scheren, wacht het busje enigszins aan de kant om dat voertuig door te laten. Robobus gedraagt zich dan ook als een voorbeeldige weggebruiker die in de eerste vier maanden amper twee bijna-aanrijdingen heeft gehad.

Niet bevreesd voor een grote groep fietsende studenten die voorzichtig wordt benaderd.