1. NEDERLANDS-LIMBURG: ELEKTRISCHE BUSSEN IN DE PRAKTIJK

Arriva bouwt heel wat ervaring op in Nederlands-Limburg met elektrische bussen in het streekvervoer. De 55 nieuwe, in de zomer van 2019 geleverde, VDL Citea’s kunnen tot 400 km per dag rijden op langere en soms heuvelachtige trajecten. Op diverse plaatsen onderweg worden de elektrische bussen met behulp van een pantograaf bijgeladen.

Foto: ©Max Lautenschlager

Deel dit artikel met uw collega's

Stand van zaken bij Arriva

Arriva rijdt op dit ogenblik in Nederland reeds met 157 elektrische bussen van verschillende merken. In Limburg rijdt Arriva, verspreid over de hele provincie, met 95 elektrisch aangedreven Citea’s van VDL; bijna de helft van het voertuigenpark van Arriva in Nederlands-Limburg bestaat daarmee nu uit zero-emissie-bussen.

Voor Arriva is Limburg alleszins niet de enige concessie waar zero-emissie-bussen rijden. Al in 2010 werd gestart met de eerste zero-emissie-bussen in ’s Hertogenbosch; inmiddels rijden er daar 12 rond. In de concessie Noord bollen er 27 zero-emissie-bussen waaronder 6 gelede bussen in en om Leeuwarden. In Zuid-Holland-Noord wordt de stadsdienst in Leiden gereden met 23 Volvo 7900 zero-emissie-bussen.

Chauffeurs informeren over zuinig rijden met een hogere bus

Voor chauffeurs vergt het rijden met elektrische bussen wel enige aanpassing. Met een dagje ‘knoppentraining’ op het dashboard, het leren aankoppelen bij de laadpunten en het enkele keren begeleid rijden met een trainingschauffeur is de overgang voor de chauffeurs relatief gemakkelijk. Uit een rondvraag bij de Arriva-chauffeurs in Limburg blijkt dat zij zeer enthousiast zijn over het rijden met de nieuwe bussen.


“Voorafgaand aan de ingebruikname van de nieuwe zero-emissie-bussen hebben wij een interne communicatiecampagne opgezet voor onze medewerkers. Daarin hebben wij hen geïnformeerd over de verschillende facetten die bij de invoering aan bod komen."


  • Zo hebben we de nieuwe ritplanning uitgelegd waarbij rekening gehouden moet worden met de diensttijd van de chauffeur, de vooropgestelde dienstregeling evenals de noodzakelijk laadintervallen voor de bus.
  • Voor het tussentijds laden, zoals dat nu gebeurt in Sittard, Venlo en Venray, beschikken wij over minder snellaadpunten dan er bussen toekomen. Het is dan echt wel puzzelen opdat elke bus tijdig kan worden bijgeladen want je wil niet dat die onverwacht ergens stil valt”, geeft Tamara Vannuys aan.
  • “Omdat de VDL Citea’s LLE-115 Electric met hun 3,55 meter bijna een halve meter hoger zijn dan de dieselbussen die voordien op deze trajecten werden ingezet, hebben wij dat ook duidelijk op het dashboard vermeld. Dat is echt wel belangrijk wanneer chauffeurs om een of andere reden van de vooropgestelde route moeten afwijken en moeten omrijden langs een voor hen minder vertrouwde of onbekende weg”.
  • Op het dashboard in de bus kunnen zij het energieverbruik volgen en zij vinden het motiverend om zodanig te rijden dat het energieverbruik heel laag blijft. Wie zuinig rijdt, verbruikt 1 kilowatt per kilometer, maar sommige chauffeurs halen zelfs 0,6 kw/km.

Elektrische bus voor lange en heuvelachtige trajecten

“Waar de elektrische bussen tot op heden uitsluitend in de stad reden, worden de nieuwkomers ingezet op langere trajecten in Limburg”, zegt Arriva-woordvoerder Tamara Vannuys. “20 VDL Citea’s LLE-115 Electric rijden vanuit Maastricht, nog eens 20 voertuigen worden ingezet op streeklijnen vanuit Sittard, in de regio Venlo-Venray rijden er 10 en in Heerlen zien we 5 VDL Citea’s LLE-115 in de dienst”.

Op basis van de 9,9 meter VDL Citea LLE-99 Electric en dankzij de positieve ervaringen van Arriva daarmee in Venlo bouwde VDL Bus&Coach de lichtgewicht VDL Citea LLE-115 Electric voor het streekvervoer.

In tegenstelling tot de stadsbussen in Venlo zitten de batterijen niet op het dak maar werden zij verspreid over heel de bus. Hierdoor zijn de bussen beter geschikt om langere afstanden en heuvelachtige trajecten te rijden, zij het dat er daardoor wel enkele zitplaatsen verloren gaan in vergelijking met dieselbussen. Elke bus kan op jaarbasis zo’n 100.000 km rijden. De actieradius wordt geborgd door batterijen van 180 kWh, die ook nog eens gedurende de dag zeer snel bijgeladen kunnen worden. Hierdoor kunnen de bussen meer dan 400 kilometer per dag rijden. Voor Arriva en VDL Bus&Coach is Limburg op dit moment het grootste project inzake streekvervoer.

Foto's: ©Aron Nijs

Voldoende tijd incalculeren voor plaatsing van snellaadpalen aan eindhaltes

De nieuwe bussen worden bijgevolg ingezet op langere afstand. Het betekent ook dat je bovenop laadinfrastructuur voor ‘overnight charging’ in de stelplaats moet voorzien in snellaadpalen langsheen het traject of aan eindhaltes, zoals de busstations in Sittard en Venlo.

“Vanuit de praktijk in Limburg kunnen we aangeven dat het zeker van belang is om ruim op tijd in contact te treden met de betrokken gemeenten, de netwerkbeheerder van het elektriciteitsnet, de leveranciers van alle laadinfra en ook de bewoners die mogelijk woonachtig zijn rondom een laadpunt. We hebben in alle gevallen de laadinfrastructuur tijdig kunnen realiseren”, vervolgt Tamara Vannuys.

“De ingebruikname van elektrische bussen heeft ook zijn impact gehad op de dienstregeling. Vertrek- en aankomsttijden werden aangepast in functie van de tijd die nodig is om de bus bij te laden. Af en toe moeten de reizigers onderweg overstappen in een andere bus, terwijl zij konden blijven zitten toen er nog met dieselbussen werd gereden. Uit de praktijk blijkt dat het voor de reiziger niet om grote aanpassingen gaat. Reizigers realiseren zich ook dat de dienstverlening die we met de zero-emissie-bussen leveren schoon, stil en comfortabel is en dat ook de omgeving en de inwoners erbij winnen”.

Foto's: ©Erik Karst

Bussen onderhouden in een duurzame stelplaats en garage

“Wij zijn heel positief over het rijden met zero-emissie-bussen”, zegt Patrice Van Bergen, directeur van Arriva Limburg. “Wij vinden het als bedrijf belangrijk om te investeren in duurzaamheid. Wij willen de ontwikkelingen niet alleen op de voet blijven volgen, wij willen hierin ook vooruit lopen. Duurzaamheid stopt voor Arriva niet bij het rollend materieel. Ook in de werkplaats waar reparatie en onderhoud van de bussen worden uitgevoerd door VDL Bus&Coach willen wij zoveel als mogelijk klimaatneutraal werken. Stelplaats en garage zijn zeer goed geïsoleerd, met het oog op vasthouden van warmte, maar ook om geluidsoverlast te voorkomen. Verder is de werkplaats voorzien van LED verlichting, die aan en uit gaan via bewegingssensoren. Elektrische stroom wordt ook gegenereerd via zonnepanelen op het dak”.

Icons made by Smashicons from www.flaticon.com