3. KRAKOW GAAT ELEKTRISCH DANKZIJ VISIE EN STROOMTOEVOER VANUIT HET TRAMNETWERK

Positieve ervaringen met de eerste elektrische bussen, een overheid met een duidelijke visie en Europese ondersteuning zorgt ervoor dat het Poolse Krakow voluit kiest voor zero-emissie-bussen. Snellaadpunten langs busroutes krijgen hun stroomtoevoer vanuit het tramnetwerk.

Deel dit artikel met uw collega's

Snelle evolutie in Krakow

Krakow, de tweede grootste stad van Polen, beschikt over een dicht en intensief tram- en busnetwerk dat zich uitstrekt over het hele grondgebied.

Het stedelijk vervoerbedrijf, Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Krakowie (MPK), heeft al enkele jaren milieuvriendelijke hybride en plug-in-hybride Solaris Urbino’s in het voertuigenpark. Drie jaar geleden, in 2016 verschenen de eerste vier 8,9 meter lange Solaris Urbino 8.9 LE Electric met een batterijcapaciteit van 80 kWh in het straatbeeld. In hetzelfde jaartal volgden 12 Solaris Urbino 12 Electric met een batterijcapaciteit van 210 kWh. Een jaar later breidde MPK het voertuigenpark uit met 3 gelede 18-meter lange Solaris Urbino 18 Electric (200 kWh), 17 standaard 12-meterbussen Solaris Urbino 12 Electric (160 kWh) en één voertuig met een batterij van 240 kWh. Alle bussen zijn voorzien van zowel pantograaf voor snelladen onderweg als van een plug-in-aansluiting voor ‘overnight charging’.


Aangepaste stelplaats en snellaadpunten langsheen het tramnetwerk

“Om met de elektrisch aangedreven stadsbussen te kunnen rijden, moesten wij de stelplaats grondig aanpassen”, zegt MPK-woordvoerder Marek Gancarczyk. “Ook hebben wij de nodige installaties moeten plaatsen voor stroomvoorziening en het kunnen laden van de bussen. Gelijktijdig hebben wij verspreid over de stad geïnvesteerd in zeven laadpunten aan de eindhaltes opdat bussen er overdag kunnen bijladen door middel van hun pantograaf. Deze laadpunten werden nauwgezet ingepland op locaties waar de bussen korte tijd stil staan zonder dat de bestaande dienstregeling wordt verstoord. Voor de stroomtoevoer naar deze snellaadpunten maken wij gebruiken van de bovenleiding van het tramnetwerk van waaruit wij elektriciteit aftakken. Opdat de batterijen optimaal zouden blijven functioneren worden zij ’s nachts, in de stelplaats, langzaam bijgeladen met behulp van een plug-in-stekker. Wanneer je overschakelt op elektrische bussen is het echt wel belangrijk om de juiste batterijcapaciteit te kiezen en om de beschikbare laadmogelijkheden nauwgezet tegenover mekaar af te wegen. Wij hebben gekozen voor een combinatie van langzaam laden met een plug-in-stekker in de stelplaats en snel laden met een pantograaf aan de laadpalen langs het traject van de bus”.

Minstens 30% zero-emissie-bussen in het voertuigenpark vanaf 2028

MPK blikt alvast tevreden terug op de eerste ervaringen met volledig elektrisch aangedreven bussen in de vloot. “Wij hebben heel bewust gekozen voor elektrische bussen omdat het zero-emissie-voertuigen zijn”, beklemtoont Marek Gancarczyk. “In Krakow dat wordt geconfronteerd met zware luchtvervuiling is het heel belangrijk dat wij bijdragen tot een verbetering van de luchtkwaliteit in de stad. De bussen zijn niet alleen milieuvriendelijk, zij rijden ongelooflijk stil en dragen zo ook bij tot het comfort van reizigers en omwonenden”.

“Wij overwegen nu om met Europese steun 50 bijkomende elektrische bussen aan te kopen. Ook werd een samenwerkingsovereenkomst gesloten met het Pools Nationaal Onderzoeks- en Ontwikkelingscentrum om te kunnen participeren in het nationaal project rond zero-emissie-openbaar vervoer. De overheid maakt hiervoor tussen 2019 en 2023 2 miljard Zloty (ca. 465 miljoen EURO) vrij voor de aankoop van 1.000 nieuwe, innovatieve, zero-emissie-bussen. In het kader van dit project zou Krakow 160 elektrische bussen kunnen aankopen. Verder worden openbaar vervoerbedrijven vanaf 2021 verplicht om minstens 5% van hun voertuigenpark te vergroenen. Vanaf 2028 zijn de Poolse grootsteden verplicht om minstens 30% elektrische bussen in hun voertuigenpark te hebben."

Dat Poolse grootsteden het project ernstig nemen, blijkt uit de onlangs geplaatste bestelling van 130 geleden Solaris Urbino 18 Electric-bussen voor MZA. “Het gaat om tot op heden één van de grootste bestellingen van elektrische bussen in Europa met een waarde van zo’n 94 miljoen EURO. De bussen worden al in de loop van volgend jaar geleverd. Mede dankzij Europese steun zal de busvervoerder uit Warschau in een tijdspanne van twee jaar kunnen beschikken over zo’n 400 zero-emissie-bussen en bussen met een lage uitstoot”, aldus Jan Kuźmiński, CEO van MZA.

Hybride en elektrische Solaris-bussen toeren in Brussel en Wallonië

Met de introductie van 208 Solaris Urbino 12 Hybride bij de Waalse vervoersmaatschappij SRWT-TEC evenals 7 Solaris Urbino 8.9 Electric en 25 Solaris Urbino 18 Electric bij de Brusselse MIVB/STIB maakte de Poolse busconstructeur Solaris zijn debuut op de Belgische openbaar vervoersmarkt.

De 208 hybride bussen voor de TEC worden verdeeld over de regio’s Henegouwen en Luik-Verviers. De milieuvriendelijke aandrijving van deze hybride stadsbus is mogelijk via een elektrische motor die z'n energie uit supercaps haalt. Die worden onder andere opgeladen met behulp van een generator die werkt op basis van een 4,5 liter Cummins ISB4.5E6 dieselmotor.

De MIVB/STIB bestelde 7 elektrische midibussen met ‘overnight charging’ die rijden op de Citybus-lijn die de voetgangerszone verbindt met de boven- en de benedenstad. De 25 gelede bussen worden in Brussel ingezet op het traject van buslijn 64 tussen Bordet en de Naamsepoort. Overdag laden deze bussen bij aan de eindhalten; ’s nachts, in de stelplaats, wordt de pantograaf verbonden met het laadsysteem.