EXPERTENPANEL: wat met de retarder?


Retarder wordt te vaak verkeerd of zelfs niet gebruikt

Deel dit artikel met uw collega's

ONZE FCBO-EXPERTS

Pascale Verdoy

Patrick Knierim

Danny De Wilde

Filiep Houthoofdt

Geert Aerts

De retarder (of hulprem) in een bus of autocar wordt te vaak verkeerd of zelfs helemaal niet gebruikt. Verschillende autocarchauffeurs gebruiken de retarder veelvuldig en correct. Niet alle lijnbuschauffeurs weten dat hun bus een retarder heeft die hen helpt om defensief en milieubewust te rijden.

De retarder of hulprem is zo goed als standaard aanwezig in de meeste autocars en ook in heel wat lijnbussen. Fabrikanten geven aan dat tot 80% van het vertragen kan gebeuren door middel van de retarder, en dat het rempedaal pas in de laatste fase moet worden ingedrukt. Het gaat dan niet alleen om afremmen bij afdalingen, maar ook op vlakke weg bij het naderen van een file, een verkeerslicht, een rotonde of bij het indraaien van een straat.

Dit e-zine brengt een artikelenreeks waarin een expertenpanel – samengesteld uit vijf FCBO-instructeurs – hun visie geven op onderwerpen die leven bij bus- en autocarchauffeurs.

Chauffeurs de retarder leren gebruiken

School- en lijnbuschauffeurs gebruiken de hulprem eerder niet. Wanneer zij dat toch doen, is het niet altijd correct. Eigenlijk moet je die hulprem zorgvuldig, stapsgewijs en gedoseerd gebruiken, op een zodanige manier dat reizigers het gebruik van de voetrem niet aanvoelen. Op een ogenblik dat er steeds meer hybride bussen worden ingezet, is een correct gebruik van de hulprem van essentieel belang. Door gedoseerd te vertragen, wordt er telkens nieuwe remenergie opgewekt die de batterijen voedt. Een degelijke vorming van chauffeurs rond het correct gebruik van de retarder is essentieel, en dat ook in de busbedrijven. Sporadisch gebeurt dat door de mecaniciens, de peter of de meter van jonge chauffeurs in het bedrijf. Een instructeur zag bijvoorbeeld hoe een busbedrijf eenvoudige steekkaarten had gemaakt met een overzicht van het dashboard en een beknopte handleiding voor het gebruik van de retarder. Sommige busbedrijven organiseren verkorte workshops, en ook die hebben een positief effect. Het instructeurspanel vraagt zich af waarom constructeurs geen app of online opleiding met video-filmpjes maken waarnaar chauffeurs kunnen kijken tijdens hun rustpauze? Een chauffeur stapt in zijn bus en vertrekt ermee en dat zonder eerst een heel boek door te nemen.

Retarder wordt te vaak verkeerd gebruikt

Busbedrijven zijn er nochtans mee gebaat dat chauffeurs de retarder correct gebruiken. Meestal komt dat gebruik pas aan het licht, wanneer een voertuig dikwijls in de garage staat voor vervanging van het rembeleg. Een veel gemaakte fout bestaat uit het niet gefaseerd vertragen, wat noodzakelijk is omdat de retarder ingrijpt op de versnellingsbak. Je moet de koppeling de tijd geven om te reageren. De retarder in één beweging inschakelen tot de hoogste stand doe je dus beter niet. Ook moet je die retarder niet gebruiken bij aquaplanning, op gladde wegen en bij sneeuwval, want dan riskeer je dat de bus gaat slippen. Om veiligheidsrisico’s te vermijden, schakel je de retarder dan beter uit opdat ABS (anti-blokkeersysteem), EBS (elektronisch remsysteem), ASR (anti-slipregeling) en eventueel ATC (knikbeveiliging bij gelede bussen) het voertuig onder controle kunnen houden.

Niet alle lijnbuschauffeurs weten dat zij de aanwezige, aan de voetrem gekoppelde, retarder kunnen uitschakelen met een drukknop op het dashboard. Wellicht is het die knop waarvan men zich afvraagt waarvoor die nu dient. Sommige chauffeurs laten de retarder ook veel te lang opstaan en zien het betreffende waarschuwingslichtje op het dashboard niet.

Het gebruik van de retarder in 3 fases:

  1. Kijk vooruit en los tijdig het gaspedaal
  2. Gebruik de retarder om te vertragen
  3. Als laatste trap je de voetrem in om tot stilstand te komen

Defensief, anticiperend en milieubewust rijden

Het is ook belangrijk dat chauffeurs weten welk type retarder is ingebouwd. Sommige systemen functioneren met elektromagneten, andere met behulp van olie of water, wat de reactietijd van de retarder beïnvloedt. Een correct gebruik van de retarder begint met defensief, anticiperend en milieubewust rijden. Je moet je rijstijl zodanig aanpassen en op relatief lange afstand vooruitzien, opdat je de retarder enkele seconden geeft om in te grijpen op de versnellingsbak. Chauffeurs wordt daarom aangeraden om de retarder al ruim vooraf in te schakelen op de eerste stand en vervolgens gefaseerd de hogere standen in te stellen. Pas wanneer je ‘uitrolfases’ en ‘nulverbruik’ creëert, kan je de retarder correct gebruiken. Teveel de voetrem gebruiken, versnelt niet alleen de slijtage ervan, het zorgt er ook voor dat je telkens weer moet accelereren, snelheid moet maken en … brandstof gaat verbruiken.

CONCLUSIE VAN DE EXPERTEN


De retarder wordt nog te weinig en niet altijd correct gebruikt. Nochtans is dat gebruik belangrijk voor een veilig en milieubewust rijgedrag. Extra aandacht besteden aan deze hulprem tijdens rij-opleidingen is essentieel. Constructeurs en bedrijfsleiders kunnen daarbij helpen, door hulpmiddelen voor de chauffeurs te voorzien.