EEN CHAUFFEURSPOST OP UW MAAT UITTEKENEN?

Twee ergonomie-specialisten helpen u op weg, naar aanleiding van de BUSWORLD-awards

Deel dit artikel met uw collega's

Stuurpost, dashboard en chauffeurspost zijn ergonomisch geëvolueerd. Digitale toepassingen rukken op. Camera’s vervangen buitenspiegels. Performante chauffeurszetels zijn beschikbaar. Een functionele, gepersonaliseerde chauffeurspost kan vanaf de basis worden uitgetekend.


Nooit eerder waren juryleden voor de Busworld Awards zo opgetogen over de chauffeurspost. Busconstructeurs hebben enorme stappen vooruit gezet om de werkplek van de chauffeur meer ergonomisch, ruimer en aangenamer te maken. Algemene, positieve, commentaren waren er eveneens voor de introductie van camera’s en beeldschermen ter vervanging van de buitenspiegels.


  • De jury prees de Van Hool Exqui.City 18 FC voor de volledig gescheiden stuurpost met centraal geplaatste besturing evenals de uitstekende zichtbaarheid voor de chauffeur.
  • Het Comfort Bus-label werd uitgereikt aan de Mercedes-Benz eCITARO voor de uiterst ergonomische benadering van de stuurpost, de ruimte, de bereikbaarheid van alles, de display en de uitrusting.
  • De MAN Lion’s City 12G werd onder andere geprezen voor zijn doorgedreven passieve veiligheidsvoorzieningen ten behoeve van de chauffeur en verwierf het Safety Bus-label.
  • De Van Hool EX 11H scoorde goed inzake ergonomie.
  • Bij de Setra S531 DT was de jury enthousiast over het chauffeurscomfort.

Geautomatiseerde check-up bij het opstarten

“Alles wat te maken heeft met bediening bevindt zich tegenwoordig grotendeels binnen handbereik”, stelt BAAV-instructeur en jurylid Karl Ennaert. “Positief is dat bedieningsknoppen dezelfde icoontjes meekrijgen, en dat ongeacht het merk. We zien dat niet alleen bij de Europese voertuigen maar ook bij de Chinese bussen en touringcars. Dat is een pluspunt voor de chauffeur wanneer die met voertuigen van verschillende merken moet rijden.”

Wat Karl Ennaert opviel, is dat er heel sterk wordt ingezet op elektronica. “Metertjes maken steeds meer plaats voor digitale toepassingen. Zelfs de algemene check-up van het voertuig bij het opstarten, gebeurt volledig automatisch.


Een volledig programma wordt afgewerkt, de werking van richtingaanwijzers en remlichten wordt automatisch gecontroleerd. Je bijgevolg niet meer met twee personen te zijn om te zien of het allemaal functioneert. Wanneer alles in orde is, start het voertuig op.”

Ook de bediening van spiegels werd vereenvoudigd; een duw op de knop volstaat om de spiegels in te klappen wanneer men door een nauwe straat of langs een geparkeerde vrachtwagen moet rijden. Helaas moet de zonwering of verduistering aan de passagierskant vooraan soms nog manueel worden bediend, terwijl dat perfect elektrisch kan vanaf de chauffeurspost.

Ergonomische chauffeurszetel wordt niet altijd geplaatst

Hoewel constructeurs vaak optioneel uiterst ergonomische chauffeurszetels voorstellen, kiezen ondernemers daar nauwelijks voor. “Nochtans zijn rugklachten de voornaamste oorzaak voor werkverlet bij chauffeurs jonger dan 45 jaar”, beklemtoont jurylid en FCBO-instructeur Filiep Houthoofdt.

“Ondernemers zijn er echt wel mee gebaat om een ergonomische chauffeurszetel te plaatsen in alle bustypes, van een eenvoudige schoolbus, over een lijnbus tot een touringcar. In duurdere voertuigen vind je meestal wel een draaiende zetel. Zelfs een gedeeltelijk zwenkbare zetel maakt het de chauffeur al gemakkelijker om plaats te nemen achter het stuur of reizigers een ticket te geven zonder zijn lenden te overbelasten.

Een luchtgeveerde zetel met lendensteun en verstelbare armsteunen links en rechts zou standaard aanwezig moeten zijn. Bij voorkeur zorgt die zetel ook verkoeling en verwarming. Een chauffeur die niet comfortabel zit, neemt een slechte zithouding, gaat zijn stuur anders vasthouden en verliest zelfs de grip op zijn stuur. Een degelijke, verstelbare, chauffeurszetel is essentieel. Veel chauffeurs weten overigens niet hoe zij die zetel kunnen aanpassen omdat de bedieningstoetsen daarvoor dikwijls onderaan links staan; je ziet hen bijgevolg niet wanneer je in je stuurpost komt. Lange ritten zijn meestal geen probleem voor een chauffeur, wel de weinig comfortabele zetel waarin zij de hele tijd zitten”.

De bus niet van achter naar voor ontwerpen

“Van zodra de chauffeur zijn zetel heeft afgesteld op basis van een correcte zithouding, moet hij de stuurkolom naar verhouding kunnen aanpassen. Daarna volgt het afstellen van de spiegels. Wanneer spiegels worden vervangen door buitencamera’s en beeldschermen moeten die in hoogte, hoek en lichtsterkte aanpasbaar zijn volgens de wensen van de chauffeur. Vervolgens moet de chauffeur ook het zicht behouden op alle essentiële meldingen op een lichtjes kantelbaar dashboard. Alle elementaire toetsen, de alarmschakelaar voor alle richtingaanwijzers, de handel voor de remvertrager, de multimediabediening en de microfoon moeten gemakkelijk, onmiddellijk en ‘blind’ bereikbaar zijn."


"Ik denk dat wij de stuurbediening moeten evalueren en zien wat er daarop echt aanwezig moet zijn. Chauffeurs hebben vaak de indruk dat de bus van achter naar voor is ontworpen en dat dan de chauffeurspost op de laatste meter wordt gevuld”, merkt Filiep Houthoofdt op.

“Misschien moet men de bus eens van voor af aan ontwerpen. Functionaliteiten in de chauffeurspost werden alsmaar uitgebreid. Beschikbare technologieën reiken daartoe de mogelijkheden aan”.

Op naar gepersonaliseerde contactsleutels en -kaarten

Filiep Houthoofdt en Karl Ennaert verwijzen naar de reeds beschikbare toepassingen in personenwagens. Dikwijls kan je het aanwezige digitale dashboard naar keuze samenstellen en thematisch vorm geven. Kan de gps daarin niet worden geïntegreerd of misschien zelfs geprojecteerd worden in de voorruit?

De gepersonaliseerde contactsleutel of -kaart per chauffeur kan worden uitgebreid met de gewenste instellingen van chauffeurszetel, stuurkolom, spiegels of beeldschermen en dashboard.

Van zodra de chauffeur de sleutel of de kaart inplugt of zich aanmeldt bij het voertuig wordt alles naar wens afgesteld.


Constructeurs die nu al volop inzetten op digitalisering, vergevorderde elektronica en informaticatechnologie zouden in de nabije toekomst wel eens een nog grotere voorsprong kunnen nemen, net zoals dat is gebeurd bij personenwagens.