EXPERTENPANEL: Wat met de dodehoekspiegel?


Dode hoek beter in beeld brengen met geperfectioneerde spiegel of camera

Deel dit artikel met uw collega's

ONZE FCBO-EXPERTS

Pascale Verdoy

Patrick Knierim

Danny De Wilde

Filiep Houthoofdt

Geert Aerts

De dodehoek is een omstreden onderwerp dat reeds jaren onderwerp uitmaakt van debatten over verkeersveiligheid. Ongevallen met ernstige afloop komen vooral met vrachtwagens voor, maar ook in onze sector blijft het een hekel onderwerp. De dodehoekspiegel op bussen en autocars is zelden voldoende functioneel en nauwelijks afgesteld op de chauffeur. Rij-instructeurs suggereren het gebruik van een geperfectioneerde spiegel of een dodehoekcamera met detectiesysteem.

Het Car & Bus E-zine start met een artikelenreeks waarin een expertenpanel – samengesteld uit vijf FCBO-instructeurs – hun visie geven op diverse onderwerpen die chauffeurs bezig houden.

Verwarmde en nette dodehoekspiegels zijn essentieel voor zichtbaarheid

Verwarmde dodehoekspiegels zijn essentieel om de zichtbaarheid te garanderen bij regen, sneeuw, hagel en vriesweer. Maar, zelfs kwalitatief goede spiegels moeten nog steeds regelmatig worden gereinigd. Zowel busbedrijven als hun chauffeurs dragen hierin verantwoordelijkheid. Busbedrijven moeten, in het belang van de chauffeurs en van de verkeersveiligheid, investeren in degelijke spiegels. Wanneer dat niet spontaan kan, moet de plaatsing daarvan wettelijk opgelegd worden, aan busconstructeurs dan wel aan busbedrijven. Chauffeurs moeten ook de spiegels van hun bus reinigen. Wanneer zij beschikken over een ‘eigen’ bus of autocar, zullen zij de spiegels wel correct afstellen en erover waken dat die voldoende zuiver blijven. Anders gaat het eraan toe wanneer verschillende chauffeurs met dezelfde bus rijden. Er wordt nauwelijks tijd voorzien of genomen om de spiegels op maat af te stellen, laat staan om deze te reinigen.

Accuraat afgestelde en bijgevolg functioneel bruikbare dodehoekspiegels blijken zeldzaam. Daar zijn, volgens de rij-instructeurs, uiteenlopende redenen voor. Ideaal zijn bussen en touringcars voorzien van verwarmde en vanaf de chauffeurspost regelbare dodehoekspiegels. Chauffeurs kunnen die dan individueel afstellen op daartoe voorziene spiegelafstelplaatsen. In vrijwel alle andere scenario’s loopt het fout en wordt de dodehoekspiegel te vaak gebruikt als een spiegel die de chauffeur moet behoeden voor koetswerkschade bij het maneuvreren langs geparkeerde auto’s en paaltjes. Standaard op de voertuigen gemonteerde, manuele, dodehoekspiegels staan vaak te hoog om bijgesteld te worden. Gehomologeerde, in spiegelarmen geplaatste, spiegels zijn zelden bol genoeg om de dode hoek volwaardig in beeld te brengen. Dodehoekspiegels op lijnbussen zijn vaak nauwelijks bruikbaar ook al zijn ze gehomologeerd. Dikwijls wordt de spiegel afgesteld op één hoek, bijvoorbeeld de dode hoek vooraan rechts, en blijft de dode hoek langszij buiten het gezichtsveld. De vaak optionele plaatsing van dodehoekspiegels en het ontbreken van een sluitende regelgeving met verplichte montage van dodehoekspiegels wordt ervaren als een ernstig hiaat.

Geperfectioneerde spiegel of dodehoekcamera met detectiesysteem

Wanneer de dodehoekspiegel wordt gebruikt voor andere doeleinden of ontoereikend is, moet er dan een bijkomende dodehoekspiegel worden geplaatst? Helemaal niet, aldus de instructeurs. Het is nu al een hele klus om op het juiste moment in de juiste spiegel te kijken. Bovendien, waar ga je die extra spiegel plaatsen want de spiegelconfiguratie neemt nu al een heel stuk weg van het gezichtsveld vooraan en langszij. Hulpmiddelen zoals een auditief of visueel signaal – zoals het bolletje in de zijspiegel van een auto – worden beschouwd als een stap vooruit. Naar het voorbeeld van de autosector zou men ook een bijkomende richtingaanwijzer in de spiegelarm kunnen integreren opdat weggebruikers worden gewaarschuwd dat de bus wil afslaan.

De oplossing ligt, volgens de instructeurs, in de oordeelkundige plaatsing van kwalitatieve dodehoekcamera’s met een geïntegreerd detectiesysteem. Enerzijds is de beeldkwaliteit daarvan veel beter dan die van een spiegel, en dat zeker ’s nachts of bij regen en sneeuw. Anderzijds heb je een veel ruimere kijk op de omgeving zonder noemenswaardige beeldvervorming.

Ook met een dodehoekcamera andere weggebruikers blijven sensibiliseren

Wordt een dodehoekcamera met detectiesysteem door de instructeurs beschouwd als een volwaardig en bovenal toekomstgericht alternatief voor de falende dodehoekspiegel, dan worden er alleszins kanttekeningen bijgeplaatst. Zo moet er alleszins worden nagedacht over een back-upsysteem wanneer de camera uitvalt. Verder moet men blijven inzetten op de broodnodige sensibilisering van andere weggebruikers. Dat kan door het aanbrengen van zelfklevers op voertuigen en het organiseren van opleidingen in scholen. Als kinderen nu wordt aangeleerd dat zij via de spiegel oogcontact moeten maken met de chauffeur, dan vervalt die aanrader wanneer er wordt gewerkt met een camera. Specifiek naar lijnbussen toe moeten passagiers erop worden gewezen dat zij vooraan achter de rode lijn moeten blijven opdat de chauffeur in optimale omstandigheden in zijn spiegels kan zien. Dat impliceert ook dat vervoersmaatschappijen voldoende capaciteit voorzien op dagen met slecht weer wanneer meer reizigers de bus nemen. Op zo’n dagen klanten weigeren en een uur laten wachten op de volgende bus omdat zij anders voor de rode streep zouden staan, doet een gepassioneerde chauffeur liever niet.

CONCLUSIE VAN DE EXPERTEN


Constructeurs en vervoersbedrijven zouden meer inspanningen moeten leveren om correct geplaatste dodehoekspiegels of systemen te voorzien. Chauffeurs zouden best de discipline aanhouden om spiegels te reinigen en gepast af te stellen. Verkeersgebruikers moeten blijvend gesensibiliseerd worden over de gevaren van de dodehoek in de nabijheid van grotere voertuigen. Het is dus een bewuste samenwerking die het bestaande risico moet kunnen overwinnen.