BUSSEN OP GAS: Waar tanken en wat is de TCO?

Bevindingen van het EAB-project

Deel dit artikel met uw collega's

In het kader van het EmissieArme Bussen-project (EAB) organiseerde BAAV in februari een workshop rond “Gas als alternatieve aandrijflijn”. In tegenstelling tot andere Europese landen rijden er in België nog weinig bussen op aardgas. Toch biedt het rijden met aardgas een aantal troeven.

0%

Tegen 2030 zouden in Europa 33% van de bussen op CNG rijden (‘Compressed Natural Gas’).

De technologie bestaat al meer dan 75 jaar en staat technologisch helemaal op punt. Rijden op CNG leidt tot een reductie van 35% stikstofoxide (NOx) en zelfs tot 95% minder fijn stof. Rijdt de bus op BIO-CNG dan daalt de CO² uitstoot met ruim 95%. Bovendien zijn gasbussen 4 dB stiller dan de vergelijkbare diesel variant.

image

Bron: Gas.be

CNG, LNG of BIO-CNG ?

CNG is gewoon aardgas voor huishoudelijk gebruik maar dan samengeperst om een reikwijdte van meer dan 500 km te halen.

LNG gaat nog een stap verder door het gas tot in vloeibare vorm samen te persen maar wordt thans enkel in trucks gebruikt (bereik tot 3.000 km). Biogas (of Bio-CNG) wordt gewonnen uit het vergisten van groente-, fruit- en tuinafval. Een kwart van de gastankstations in de EU verkopen BIO-CNG. In 2020 werd 0,4 miljard m³ BIO-CNG (=17%) verkocht in de EU, dit vermindert de uitstoot van broeikasgassen met 30 tot 37%. Tegen 2030 zal dit 12 miljard m³ of 40% zijn, terwijl de totale productiecapaciteit 124 miljard kubieke meter zal bedragen.

Waar kan ik mijn gasbus tanken?

1

Om te vermijden dat de investering in een eigen CNG-tankstation de implementatie van aardgasbussen zou tegenwerken, werd er tijdens de workshop het voorbeeld van Total gegeven dat een nieuwe dienst voorstelt waarbij de vervoerder op zijn stelplaats een aantal vierkante meter ter beschikking stelt. Total bouwt er, onderhoudt er en exploiteert er een CNG-tankstation (met eigen personeel) op maat van het vervoersbedrijf. De prijs voor deze totaalservice wordt mee verrekend in de prijs van de brandstof. Het contract tussen Total en de busoperator heeft een looptijd die gelijk is aan de duur van de concessie, verkregen door de busoperator. Mocht het vervoerscontract nadien niet hernieuwd worden, wordt het tankstation ontmanteld.

2

Het exploiteren van een aardgastankstation behoort niet tot de corebusiness van een vervoerder. De kosten voor ontwikkeling, ontwerp, vergunningen, … moeten ook niet door hem gedragen worden. De vervoerder kan ervoor kiezen om het station op zijn erf enkel voor eigen bussen te gebruiken dan wel open te stellen voor buitenstaanders (grotere afzet vermindert de aankoopprijs van het gas).

In Nederland exploiteert Total op deze manier 15 CNG-stations bij exploitanten voor vloten van 15 tot 150 bussen, die 300.000 tot 6.000.000 kg gas per station per jaar leveren. In België heeft Total zo één dergelijk station in Gent bij de huisvuilophaaldienst IVAGO.

3

Schoolbuschauffeurs die met het busje over huis rijden en kleinere autocaruitbaters kunnen (BIO-) CNG tanken bij één van de 150 publieke tankstations in België.

De TCO van een gasbus is lager dan die van een dieselbus

Om de totale kost van een gasbus te vergelijken met die van een dieselbus (TCO-vergelijking) werden twee veelgebruikte voertuigen gekozen:

  • een schoolbus (bijvoorbeeld Iveco Daily 23 + 1 plaatsen)
  • een standaard 12-meter bus (bijvoorbeeld Iveco Crossway)

Voor hetzelfde voertuig merken we bij de gasbus een hogere aanschafprijs en ca. 25% hogere onderhoudskosten, maar dit wordt meer dan gecompenseerd door de goedkopere brandstof. De TCO-berekening steunt op een gasprijs van € 0,90/kg tegen € 1,20/l diesel (excl. BTW). We mogen ook niet vergeten dat bij een CNG-bus het ‘AdBlue’-verbruik wegvalt. Op de roosters wordt de berekening weergegeven.

Vergelijking diesel en CNG bij een schoolbus (30.000 km/jaar)

Vergelijking diesel en CNG bij een lijnbus (100.000 km/jaar)

Casestudy: 428 gasbussen in Rijsel

De workshop van het EAB sloot af met een casestudy: het openbaar vervoer in de Franse stadsregio Rijsel. Sinds februari 2014 bestaat de volledige vloot uit 428 gasbussen, verdeeld over drie stelplaatsen. Alle bussen rijden thans op BIO-GNG en hebben al ruim 200 miljoen kilometers afgelegd.

De intercommunale voor afvalverwerking vergist er jaarlijks 108.000 ton GFT (groente-, fruit- en tuinafval) tot biomethaan (Bio-CNG), de restfractie is compost voor de landbouw. De stelplaats van Sequedin (99 standaard- en 63 gelede bussen) ligt vlak naast het afvalverwerkingsbedrijf en verbruikt dagelijks 20.000 m³ biogas of 220 MWh, het equivalent van 22.000 huisgezinnen.

De luchtkwaliteit is duidelijk verbeterd sinds het op rust stellen van de laatste dieselbus en de totale exploitatiekosten zijn afgenomen.

This video has been disabled until you accept marketing cookies.Manage your preferences here or directly accept targeting cookies

Conclusie


Uit de EAB-workshop leren we dat bussen en autocars die op BIO-CNG rijden, met hun lage uitstoot een valabel alternatief zijn voor elektrische voertuigen. Zeker wanneer het rijbereik van e-bussen problematisch wordt, bijvoorbeeld voor lange streeklijnen met al dan niet met gelede bussen en voor toerisme bieden gasbussen de betaalbare oplossing. De technologie is volwassen en betrouwbaar, en het aantal gastankstations neemt elke dag toe. Aangezien gasbussen voor de toegang tot de steden gelijk worden behandeld met benzinevoertuigen, zullen gasbussen nog na 2030 worden toegelaten in de LEZ.

Lees meer over het integreren van alternatieve aandrijvingen:

EmissieArme Bussen

Een project van

Met de steun van